”
روشهای نوین اپکسفیکیشن در دندانهای با اپکس باز
با پیشرفتهای اخیر در مواد و تکنیکهای دندانپزشکی، روشهای جدیدی برای اپکسفیکیشن دندانهای با اپکس باز ارائه شده است. این روشها عبارتند از:
-
استفاده از MTA (Mineral Trioxide Aggregate): ام تی ای یک ماده زیستسازگار است که قابلیت سیل کردن بسیار خوبی دارد و میتواند به عنوان یک سد در ناحیه اپیکال قرار داده شود تا امکان ادامه درمان ریشه فراهم شود.
-
استفاده از بیوسرامیکها: بیوسرامیکها نسل جدیدی از مواد دندانپزشکی هستند که خواص زیستسازگاری و سیلینگ بالایی دارند. استفاده از این مواد میتواند به تشکیل بافت سخت در ناحیه اپکس کمک کند.
-
تکنیک سد کلسیم هیدروکساید طولانیمدت: در این روش، کلسیم هیدروکساید به عنوان یک ماده ضد باکتری و محرک بافت سخت به مدت طولانی در کانال ریشه قرار داده میشود تا اپکسفیکیشن به تدریج صورت گیرد.
انتخاب روش مناسب اپکسفیکیشن بستگی به شرایط خاص هر بیمار، اندازه اپکس باز، و میزان تحلیل ریشه دارد.
نقش تغذیه و ویتامینها در ترمیم و بهبود پس از اپکسفیکیشن
تغذیه مناسب نقش حیاتی در ترمیم و بهبود بافتهای بدن، از جمله بافتهای دندانی، ایفا میکند. پس از انجام اپکسفیکیشن، مصرف مواد مغذی مناسب میتواند به تسریع فرآیند ترمیم و کاهش التهاب کمک کند. ویتامینها و مواد معدنی خاصی وجود دارند که نقش مهمی در این فرآیند دارند:
| ماده مغذی |
نقش در ترمیم |
منابع غذایی |
| ویتامین C |
تقویت سیستم ایمنی، تولید کلاژن (ماده اصلی بافت همبند) |
مرکبات، توتفرنگی، فلفل دلمهای، بروکلی |
| ویتامین D |
افزایش جذب کلسیم، تقویت استخوانها و دندانها |
ماهیهای چرب، تخممرغ، لبنیات غنیشده، نور خورشید |
| کلسیم |
ماده اصلی ساختار دندان و استخوان، کمک به ترمیم بافت سخت |
لبنیات، سبزیجات برگ سبز، بادام، کنجد |
| پروتئین |
ساخت و ترمیم بافتها، تقویت سیستم ایمنی |
گوشت، مرغ، ماهی، تخممرغ، حبوبات، مغزها |
| روی (Zinc) |
تقویت سیستم ایمنی، ترمیم زخمها و بافتها |
گوشت قرمز، مرغ، حبوبات، مغزها، غلات کامل |
علاوه بر مصرف مواد غذایی غنی از این ویتامینها و مواد معدنی، مصرف مکملهای غذایی نیز میتواند در صورت نیاز و با مشورت پزشک یا متخصص تغذیه مفید باشد. همچنین، مصرف آب کافی و پرهیز از مصرف غذاهای فرآوری شده و قندی نیز به بهبود سریعتر کمک میکند.
“
اپکس باز در درمان ریشه دندان آناتومی اپیکال فورامن (سوراخ انتهای ریشه دندان) با افزایش سن تغییر میکند؛ زیرا در هنگام رویش دندان، هنوز ریشه تکمیل نشده است. تکمیل ریشه و بسته شدن اپکس، تا سه سال پس از رویش دندان اتفاق میافتد.
بیماران جوانی که با شکلگیری اپیکال نابالغ مواجه هستند، یک چالش ایجاد میکنند. علت آن، اپکسهای باز بزرگ با دیوارههای عاجی واگرا است که مستعد شکستگی در قبل، حین یا بعد از درمان ریشه هستند. غالبا این دندانها با ضایعات پری اپیکال ظاهر میشوند، که ممکن است با تحلیل اپیکال همراه باشد یا نباشد.
در واقع اپکسیفیکاسیون روندی است که در دندان های نابالغ عفونی که انتهای ریشه بسته نشده است، با پروسه درمانی و متریال مشخص، یک سد مکانیکی در انتهای ریشه ایجاد قرار میگیرد؛ دلیل این کار این است تا از نفوذ عفونت و مواد پرکردگی داخل کانال به بیرون آن جلوگیری شود.
ریشههای کوتاه، نسبت تاج به ریشه را به خطر میاندازند، که اغلب بر وضعیت آینده بیمار تاثیر میگذارند. اپکسهای باز بزرگ در مواردی مانند تعیین طول درمان، تصمیمگیری در مورد نیاز به عصب کشی دندان و کنترل طول کانال ریشه دندان حین پر کردن ریشه، چالش ایجاد میکنند.
برای درمان مجدد ریشه دندان بیشتر بخوانید.
علل بروز اپکس باز چیست؟
رشد ناقص ریشه اغلب به خاطر نکروز پالپ پس از پوسیدگی یا ضربه است. تحلیل سوراخ یا اطراف سوراخ انتهای ریشه، هر دو ممکن است در حضور یک ضایعه پری اپیکال (انتهای ریشه) ایجاد شود. این مسئله ممکن است آناتومی یک اپکس باز که از قبل وجود داشته را بیشتر تغییر دهد. بزرگ شدن ایاتروژنیک انتهای ریشه نیز ممکن است به دلیل کنترل نامناسب طول درمان و بزرگ شدن متعاقب استفاده از فایلهای روتاری و دستی ایجاد شود.
اپکسیفیکیشنن و آپکسوژنز دو روش در درمان ریشه دندان (اندودنتیکس) هستند که باعث ترمیم اپیکال با تشکیل یک سد بافت سخت در بالای اپکس و یا شکلگیری مداوم قسمت اپیکالی ریشه میشوند. اپکسیفیکیشن یا بستن انتهای ریشه در دندانهای غیر زنده و اپکسوژنزیس یا بستن انتهای ریشه در دتدانهای زنده به روشهای مختلفی انجام میشوند که در مقالههای مربوطه در مورد آنها توضیح دادهایم.
