”
روشهای نوین اپکسیفیکیشن:
با پیشرفتهای اخیر در مواد و تکنیکهای دندانپزشکی، روشهای نوینی برای اپکسیفیکیشن دندانهای نابالغ ارائه شدهاند که نتایج بهتری را به همراه دارند. برخی از این روشها عبارتند از:
- استفاده از مواد زیستسازگار پیشرفته: موادی مانند MTA (Mineral Trioxide Aggregate) به دلیل خواص زیستسازگاری و قابلیت ایجاد سد آپیکالی مناسب، به طور گسترده در اپکسیفیکیشن مورد استفاده قرار میگیرند. نسل جدید این مواد با خواص بهبود یافته مانند زمان سخت شدن کوتاهتر و هندلینگ آسانتر، امکان انجام درمانهای دقیقتر و سریعتر را فراهم میکنند.
- تکنیکهای بازسازی عاج ریشه: در مواردی که ساختار ریشه به شدت آسیب دیده است، تکنیکهای بازسازی عاج با استفاده از مواد ترمیمی زیستسازگار میتوانند به تقویت ریشه و ایجاد یک سد آپیکالی قابل اعتماد کمک کنند.
- کاربرد تکنولوژیهای تصویربرداری سهبعدی: استفاده از CBCT (Cone Beam Computed Tomography) به دندانپزشک کمک میکند تا ساختار ریشه را به صورت دقیقتر ارزیابی کند و برنامه درمانی مناسبتری را طراحی کند. همچنین، این تکنولوژی امکان ارزیابی دقیقتر نتایج درمان را نیز فراهم میکند.
مراقبتهای پس از اپکسیفیکیشن و اهمیت پیگیری:
پس از انجام اپکسیفیکیشن، مراقبتهای مناسب و پیگیریهای منظم برای اطمینان از موفقیت درمان و جلوگیری از عوارض احتمالی ضروری است. این مراقبتها شامل موارد زیر میشود:
- رعایت بهداشت دهان و دندان: مسواک زدن منظم و استفاده از نخ دندان برای جلوگیری از عفونت و التهاب لثه.
- پرهیز از فشارهای شدید: اجتناب از جویدن غذاهای سفت و سخت بر روی دندان درمان شده برای جلوگیری از شکستگی ریشه.
- ویزیتهای دورهای: مراجعه منظم به دندانپزشک برای ارزیابی وضعیت درمان و انجام رادیوگرافیهای لازم.
نکته مهم: پیگیریهای منظم به دندانپزشک کمک میکند تا هرگونه مشکل احتمالی را در مراحل اولیه شناسایی و درمان کند. عدم پیگیری میتواند منجر به شکست درمان و از دست دادن دندان شود.
“
اپکسیفیکیشن دندان چیست؟
اپکسیفیکیشن یک روش درمانی برای دندانهای دائمی نابالغ است که در آن رشد و نمو ریشه به دلیل نکروز پالپ متوقف شده است. هدف این روش بسته شدن انتهای ریشه بدون ضخیم شدن دیواره کانال یا بلند شدن طول ریشه است که از دو راه میتوان به آن دست یافت:
(1) به عنوان یک روش طولانی مدت با استفاده از پانسمان کلسیم هیدروکساید برای ایجاد یک سد از بافت سخت بیولوژیک
(2) به عنوان یک روش کوتاه مدت، ایجاد یک سد اپیکال مصنوعی از MTA یا سایر مواد بایوسرامیک.
کلسیم هیدروکساید اولین ماده انتخاب شده برای اپکسیفیکیشن است. قرار دادن این ماده و تغییرات پیاپی در طول دوره 3 تا 20 ماهه باعث ایجاد یك سد كلسیفیه میشود. دوره درمان غیر قابل پیش بینی و طولانی مدت چالشهایی را به همراه دارد، به ویژه که به سطح بالایی از همکاری بیمار نیاز دارد. به همین دلیل، اپکسیفیکیشن تک جلسهای پیشنهاد شده است.
از آنجا که MTA عملکرد باکتریواستاتیک، سازگاری زیستی و توانایی سیل مطلوب را دارد، به عنوان مادهای مناسب برای اپکسیفیکیشن تک جلسهای پیشنهاد شده است. قرار دادن یک لایه MTA با ضخامت 3 میلی متر در قسمت اپیکال یک « اپکس باز»، اجازه میدهد تا گوتا پرکای گرم در بقیه کانال در راستای عمودی متراکم شود.
اپکسیفیکیشن اغلب در دندانهای پیشین که به دلیل ضربه یا پوسیدگی، سلامت خود را از دست دادهاند، یا در دندانهایی با آناتومی متفاوت مانند dens invaginatus و با ریشه نابالغ انجام میشود.
انتهای ریشه در دندان های نابالغ
انتهای ریشه در دندانهای نابالغ ممکن است به دو شکل باشد: واگرا (blunderbuss) یا موازی تا همگرا. تعیین این مورفولوژی به دلیل تصویر دوبعدی به دست آمده توسط رادیوگرافی دندان دشوار است. در هر دو شکل، بصورت متداول درمان ریشه دندان نمیتواند انجام شود، زیرا دستیابی به یک سد انتهایی که مانع از خروج مواد پر کننده میشود، اگر غیرممکن نباشد بسیار دشوار است. هنگامیکه اپکسیفیکیشن با موفقیت در دندانهایی با علائم رادیوگرافی از وجود ضایعه در استخوان اطراف ریشه دندان انجام میشود، بهبود استخوان به تدریج مشاهده میشود.
دندان باید به رویش خود ادامه دهد و استخوان فک باید همراه با دندانهای مجاور بهطور پیوسته به رشد خود ادامه دهد. برای اطمینان از عدم وجود علائم بالینی و رادیوگرافی نامطلوب پس از درمان، پیگیری باید انجام شود.
برای بیش از یک دهه، یک روش درمانی جایگزین برای اپکسیفیکیشن در موارد دندانهای نابالغ نکروز عفونی، بهصورت درمان رژنراتیو در دسترس است. این مورد در مقاله مرتبط توضیح داده شده است.
